1. Tình huống
Ông A mất năm 1993 và không để lại di chúc. Di sản để lại là một thửa đất diện tích 2.000 m².
Sau khi ông A qua đời, người con cả tiếp tục quản lý, sử dụng toàn bộ thửa đất. Những người con khác đều đi làm ăn xa nên không yêu cầu chia di sản và cũng không có văn bản từ chối nhận di sản.
Đến năm 2026, các đồng thừa kế trở về địa phương và yêu cầu chia phần di sản mà cha để lại.
Người con cả không đồng ý với lý do:
"Cha mất đã hơn 30 năm rồi. Thời hiệu khởi kiện chia thừa kế đã hết nên các anh chị không còn quyền khởi kiện."
Không biết quan điểm này có đúng hay không, các đồng thừa kế đã tìm đến Công ty Luật TNHH Vạn Cát An để được tư vấn.
2. Cách chúng tôi xử lý
Ngay sau khi tiếp nhận hồ sơ, chúng tôi xác định thời điểm mở thừa kế là năm 1993, tức thời điểm người để lại di sản chết.
Đây là yếu tố rất quan trọng vì việc xác định thời hiệu phải căn cứ vào thời điểm mở thừa kế và quy định pháp luật đang điều chỉnh việc giải quyết tranh chấp.
Luật sư tiến hành:
Xác định chính xác thời điểm người để lại di sản qua đời.
Xác định di sản còn tồn tại hay đã được chuyển nhượng cho người khác.
Kiểm tra quá trình quản lý, sử dụng đất của người con cả.
Xác định có hay không việc các đồng thừa kế đã thống nhất chia di sản hoặc từ chối nhận di sản.
Trên cơ sở hồ sơ thu thập được, chúng tôi phân tích cho khách hàng rằng:
Theo Điều 623 Bộ luật Dân sự năm 2015, thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản, được tính từ thời điểm mở thừa kế.
Trong vụ việc này, ông A mất năm 1993, đến năm 2026 đã quá 30 năm kể từ thời điểm mở thừa kế. Do đó, yêu cầu chia di sản thừa kế đối với quyền sử dụng đất về nguyên tắc đã hết thời hiệu.
Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc người thừa kế đương nhiên mất mọi quyền đối với tài sản.
Luật sư tiếp tục đánh giá liệu vụ việc có thuộc trường hợp sau khi hết thời hiệu thì di sản trở thành tài sản chung của những người thừa kế hay phát sinh một quan hệ pháp luật khác để từ đó lựa chọn yêu cầu khởi kiện phù hợp, thay vì chỉ khởi kiện yêu cầu "chia di sản thừa kế".
Đây là điểm rất nhiều người dân và cả người làm pháp luật dễ nhầm lẫn. Hết thời hiệu yêu cầu chia di sản không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc vụ việc không còn được Tòa án giải quyết.
3. Kết quả đạt được
Sau khi nghiên cứu toàn bộ hồ sơ và đối chiếu quy định của Bộ luật Dân sự cùng các văn bản hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán, chúng tôi xác định vụ việc không nên tiếp tục theo hướng yêu cầu chia di sản thừa kế vì đã hết thời hiệu.
Thay vào đó, chúng tôi tư vấn khách hàng lựa chọn quan hệ pháp luật phù hợp với tình trạng thực tế của tài sản và quá trình quản lý, sử dụng đất của các đồng thừa kế, từ đó xây dựng phương án bảo vệ quyền lợi có căn cứ pháp luật.
Qua thực tiễn giải quyết nhiều vụ án thừa kế, chúng tôi nhận thấy không ít người hiểu rằng "hết 30 năm là mất hết quyền đối với di sản". Đây là cách hiểu chưa đầy đủ.
Điều quan trọng không chỉ là xác định đã hết hay chưa hết thời hiệu, mà còn phải đánh giá hậu quả pháp lý sau khi hết thời hiệu và lựa chọn đúng quan hệ pháp luật để yêu cầu Tòa án giải quyết. Trong nhiều trường hợp, mặc dù không còn quyền yêu cầu chia di sản theo Điều 623 Bộ luật Dân sự năm 2015, người thừa kế vẫn có thể bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình thông qua một yêu cầu khởi kiện khác nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật.
4. Liên hệ Luật sư
Quý khách đang gặp vướng mắc về đất đai, thừa kế, hợp đồng hoặc các tranh chấp dân sự khác? Hãy liên hệ Công ty Luật TNHH Vạn Cát An để được luật sư trực tiếp tư vấn, đánh giá hồ sơ và đề xuất phương án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Quý khách một cách hiệu quả, đúng quy định pháp luật.